Marmara gölü tarla olmuş

21 Eylül 2023 - 09:49

Manisa İli Gölmarmara İlçesi sınırları içerisinde bulunan Marmara Gölü tamamen kurudu! Çevresinde yaşayan köylülerin kuruyan göl yüzeyini sürerek tarla yapmak istemeleri de paylaşım tartışmalarını beraberinde getirdi. Göl yüzeyinin paylaşımı için silahlar sıkılıp, traktörler yakılırken, devlet kurumları gölü eski haline getirmek yerine kuruyan gölden para kazanmanın derdine düştü.
AKP POLİTİKALARININ KURUTTUĞU GÖLLERDEN BİRİSİ
Ege Bölgesinin en önemli sulak alanlarından birisi olan Marmara Gölü AKP hükümetleri döneminde kurutulan göllerimizden birisi olarak yerini aldı. Bir zamanlar onbinlerce su kuşunun ve balığın evi olan göl, çevresinde yaşayan binlerce yurttaşın da en önemli geçim kaynaklarından birisiydi.Evrensel'den Özer Akdemir'in haberine göre Çok değil 5-10 yıl önce balıkçılık yapılan gölde bugün kayıklar kuruyan gölün çevresinde çürümeye terkedilmiş durumda.
KURUYAN GÖL YÜZEYİ SÜRÜLMÜŞ, ORTASINDAN YOL GEÇİRİLMİŞ
Geçtiğimiz hafta Çepeçevre Yaşam çekimleri için gittiğimiz gölde, Marmara Gölü’nün Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olduğu ve UNESCO Kula Jeoparkı sınırları içerisinde kaldığını gösteren tabelalar dışında gölden eser kalmadığını gördük. İki yıl önce İzmir Büyükşehir Belediyesi (İBB)’nin gölün kuruma tehdidine dikkat çekmek için göl kıyısındaki Tekelioğlu Köyünde gerçekleştirdiği etkinlik sırasında göl yüzeyinde bir avuç da olsa su varken, geçen ki çekimlerimizi yaptığımız Eylül 2023 tarihi itibari ile gölde bir damla bile suyun kalmadığına tanıklık ettik. Bunu da ötesinde gördüğümüz başka şeyler de bizi bir hayli şaşırttı. Bizim görebildiğimiz ve gidebildiğimiz yerlere kadar göl yüzeyinin traktörlerle sürülmüş olduğunu gördük. Bunu da ötesinde gölün ortasından karşı köylere doğru giden üç aracın rahatlıkla yan yana geçebileceği genişlikte bir yol açılmış, yol göl içinde ilerledikten sonra sağa sola doğru da yeni yollarla çatallanmıştı. Bir zamanlar 7-8 metre su derinliğine ulaşan göl yüzeyinde yapılan yola aracımızla Tekelioğlu Köyünden girip gölün karşı tarafındaki Sazlı köyünden çıktık.

“BİRBİRLERİNE SİLAH SIKTILAR!”

Adını aldığı uzun sazlarla çevrelenmiş Sazlı köyünde neredeyse her evin bahçesine çekilmiş bir sandal vardı. Gölün kurumasından sonra evlerin önüne çekilen sandalların yanında konuştuğumuz bir köylü kadın gölün tarla olarak sürülmesinden sonra çevredeki köylüler arasında ciddi kavgalar çıktığını; “Birbirine silah sıktılar, koca koca traktörleri yaktılar” diye anlattı.

TİGEM GANİMETTEN PAY KAPMA YARIŞINDA!

Gölün kurutulmasının ardından, bir kısmının tarım alanı olarak kiralanması ile ilgili Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) bir proje hazırladı. Böylece, kurutulan gölden pay kapma yarışmasına devlet de el atarak adeta pastadan büyük payı kimseye bırakmayacağını gösterdi. Önce gölden sorumlu olan kamu kurumu Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve TİGEM arasında 04.11.2022 tarihinde "Marmara Gölü Sulak Alanı Rehabilitasyonu Üzerine İş Birliği Protokolü" imzalandı. Protokole göre

“a) Marmara Gölü Sulak Alanına gelen mevcut suyun kaybolmasını önlemek ve alanda başta kuş ve balık türleri olmak üzere biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğini sağlamak için sürekli su tutan bir ayna sağlanması maksadı ile gölün orta bölümünde teknik olarak uygun bir yerde işletilecek bir göl oluşturulması,

b) Gördes Barajı ile Marmara Gölü Sulak Alanı arasında kalan ve gölü besleyen Gördes Çayı'nın ıslahının yapılarak ara havzadan gelen suyun kesintisiz olarak yeni oluşturulacak göle ulaşmasının sağlanması,

Reklam

c) Gelecek yıllarda oluşturulacak yeni rezervuarın doldurulmasına katkı sağlamak maksadıyla Bozdağlardan su getirilmesi ve Gediz nehrinden uygun miktar ve kalitede su bulunması durumunda yeni oluşturulacak göl alanına su aktarılması çalışmalarının yapılması gibi maddeler vardı.

GÖLÜN 2/3’Ü TARLA YAPILACAK!

Görsel: Dava dosyası

Protokolün izleyen maddelerinde ise su tutulan alanların dışında kalan yerde bulunan alanların TİGEM tarafından tarımsal üretim amacıyla kiralanabilmesini öngörüyordu. İlerleyen süreçte buna dair bir ÇED dosyası hazırlanırken önce 998,4 ha olarak planlanan tarım alanı sonrasında ilavelerle toplam 2.921,8 ha’ya çıkarıldı. Öte taraftan Marmara Gölünden sorumlu Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Ulusal Sulak Alan Komisyonunun (USAK) 08/12/2022 tarihinde göl eski haline gelirse yeniden değerlendirilmesi şartıyla gölün koruma bölgelerini yeniden revize ederek bir anlamda gölde tarımsal üretim için gerekli altyapıyı hazırladı. Ramsar Sözleşmesi başta olmak üzere çok sayıda uluslararası sözleşme ve ‘Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’ ile koruma altında olan Marmara Gölü ve sulak alanının tarla yapılması ile ilgili USAK kararına göre gölün 2/3’ü tarımsal faaliyete açılacak.

GÖLÜN TARLA YAPILMASINA KARŞI DAVA AÇILDI

Bölgede faaliyet gösteren balıkçı kooperatifi, çeşitli çevre ve ekoloji örgütleri Tarım Bakanlığı’nın "Marmara Gölü Sulak Alanı Rehabilitasyonu Üzerine İş Birliği Protokolü"ne karşı Manisa İdare Mahkemesine dava açtılar. Çevre Ekoloji örgütlerini yanı sıra bireyse olarak da davacı yurttaşların bulunduğu davada öncelikle yürütülmelerinin durdurulmasına, yargılama sonunda da protokolün iptali isteniyor. Protokolün amacı açılan davada ; “aslında gölün yaklaşık 2/3’lük bir kısmı kalıcı bir şekilde tarıma açmakta, geri kalan 1/3’lük bir alana ise tarımsal faaliyetin su deposu işlevi yüklenmektedir. Yani ortada kurumlar eliyle kurutulan Marmara Gölünün eski haline getirilmesi gibi bir amaç yoktur.” ifadeleri ile eleştiriliyor. Davada protokolün Türkiye’nin tarafı olduğu, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin korunması sözleşmelerine ve bu amaçla çıkartılan Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğine açıkça aykırı olduğu ileri sürülüyor. Davanın geldiği aşamayı görüştüğümüz Doğa Derneği Avukatı Cem Altıparmak, mahkemenin bilirkişi keşif kararı verdiğini ancak henüz keşif tarihinin belli olmadığını söyledi.