YÜREĞİN TAŞIDIĞI YÜK

Basri Güler yazdı
Akhisar’ın sabahları, zeytin kokusuyla uyanırdı. Daha güneş doğarken gökyüzü, morla turuncu arasında gidip gelen bir renk cümbüşüne bürünürdü. İşte o saatlerde, Efendi Mahallesi’nin girişindeki küçük bahçeli evin bahçe kapısı hafifçe gıcırdadı. Ahmet, üzerine çabucak geçirdiği solmuş lacivert iş tulumuyla dışarı çıktı.
Bahçenin kıyısındaki iki zeytin fidanının yaprakları, rüzgârı tırmalayan ince seslerle sallanıyordu. Kışa dönük bir serinlik vardı havada.
Ahmet, evin kapısına yeniden döndü.
— “Elif! Çaydan bir bardak doldur hele, fabrikaya varmadan içeyim.”
Elif içeriden seslendi:
— “Hazır Ahmet, dur getiriyorum.”
Elif, yorgun ama güçlü bir kadındı. Günün yarısı evde, diğer yarısı bağda bahçede, bazen zeytinlikte, bazen tütün kırmada geçerdi. Elindeki çay bardağı titriyordu; soğuktan değil, uykusuzluktan.
Ahmet bardağı alıp bir yudum çekti.
— “Bu ev güzel oldu be Elif. Bahçesi de var, çocuklar için de ferah.”
Elif başını salladı, yüzünde buruk bir tebessüm:
— “Güzel olmasına güzel de Ahmet… Borcu var, harcı var. Senin maaş belli, benim iş belli değil. Ama… Allah büyüktür.”
Ahmet iç geçirdi.
— “Haklısın da… Ne yapalım? Ekmeğimiz burada, çocuklarımız burada.”
Tam o sırada kapı aralandı ve iki küçük kafa göründü. Sekiz yaşındaki kızları Hatice, okul çantasını yarı açık şekilde taşırken; on yaşındaki oğulları Mustafa de uykulu gözlerle babasına bakıyordu.
— “Baba, bugün beni okuldan erken alabilir misin?” dedi Hatice, saçlarını düzelterek.
Ahmet gülümsedi.
— “Kızım, baban çalışıyor… Ama öğretmeninden izin alırsam bakarım.”
Mustafa araya girip ablasına takıldı:
— “Sen yine resim yapıp öğretmenine mi göstereceksin?”
— “Evet!” dedi Hatice gururla. “Hem benim resmim sınıf panosunda duruyor, seninkinde öyle bi şey yok.”
— “Dururdu da ben istemedim!”
— “Ya bırak Mustafa! Öğretmen bile bir daha güzel çiz diye defter verdi sana.”
Elif, iki çocuğun arasına girip çantalarını düzeltti.
— “Hadi, kavga etmeyin sabah sabah. Okula geç kalacaksınız.”
Ahmet, saatine baktı.
— “Ben çıkmam lazım.”
Elif, onun cebine katlanmış bir poşet uzattı. İçinde basit bir sandviç vardı.
— “Aç kalma Ahmet. Bugün ben zeytine gideceğim. Akşam üstü gelirim.”
Ahmet poşeti aldı, bir an düşündü, sonra Elif’in elini tuttu.
— “Keşke sana da sabit bir iş çıksa Elif. Böyle iş günü beklemek zor. Sen yoruluyorsun.”
Elif, omuz silkti.
— “Kadının işi bitmez Ahmet. Bizim hayat böyle… İnşallah çocuklar okur da böyle yaşamaz.”
Bu söz, Ahmet’in içine bir kor gibi düştü. Çocuklara baktı.
— “Onlar okuyacak Elif. Okutacağız.”
Mahallenin dar sokaklarından yürüyüp geçerken ayaklarıyla kaldırımı eşeler gibi yürüdü Ahmet. Kafasında hesap kitaptı: kira, taksit, okul masrafı, mutfak… Asgari ücrete endekslenmiş bir ömür.
Yolun köşesinde, kahvehanenin önünde iki adam sigara içiyordu. Biri seslendi:
— “Haydi Ahmet, yine mesai var mı bugün?”
— “Var Mehmet abi, nasıl olmasın? Mesai olmazsa geçinemeyiz.”
— “Doğru diyorsun.”
Ahmet yürümeye devam etti.
Evde ise Elif hızla hazırlanmaya başlamıştı. Başına tülbentini bağladı, çantasına su ve ekmek koydu. Çocukları okula bıraktıktan sonra zeytinlik yoluna düşecekti.
Hatice, annesine sarıldı:
— “Anne, akşama ne yapacaksın?”
Elif gülümsedi.
— “Bakarsın börek yaparım. Ama çok yorulmazsam.”
Mustafa:
— “Anne, ben pide isterim.”
Elif kahkaha attı:
— “Size bak, daha sabah oldu pide diyorsunuz. Hadi gidin bakayım sınıfa!”
Çocuklar okula koşarken Elif’in yüzünde hem gurur hem hüzün vardı. Sonra kendine sabit bir nefes verdi:
— “Allah’ım bugünümü kolay kıl.”
Yol uzun, iş ağır, hayat pahalıydı. Ama evin bahçesine dikilen iki küçük zeytin fidanı gibi, umutları da her şeye rağmen yeşeriyordu.
Ve böylece, Efendi Mahallesi’nde yeni bir gün başlıyordu.
Akhisar’ın üzerinde gri bir hava vardı o gün. Rüzgâr, sanki her taşıdığı nefeste hayatın ağırlığını insanların yüzüne vuruyordu. Ahmet fabrikaya varırken içindeki sıkıntı, göğsüne çöken bir taş gibiydi. Kapının önünde işçiler sırayla kart basıyordu. Hepsinin yüzünde aynı yorgun çizgiler…
Ahmet, sıra kendisine gelince derin bir nefes aldı.
— “Haydi Bismillah…”
Kartı okuttu, içeri girdi. Gürültü hemen kulaklarını doldurdu; makinelerin ritmik homurtusu, metal sesleri, bağrışmalar… Bu seslerin arasında yaşıyordu işte.
Tam soyunma odasına giderken, yanında çalışan Hüseyin omzuna dokundu.
— “Ahmet, duydun mu?”
— “Neyi?”
— “Fabrikada işten çıkarma olacakmış.”
Ahmet’in yüzü bir anda soldu.
— “Kim demiş bunu?”
— “Ustabaşıyla konuştum dün… Sipariş azalmış. Yıl sonuna kadar on kişi çıkacakmış.”
Ahmet’in eli, dolabın kulpunda kaldı. Dizleri hafif titredi.
— “Bizim eve giren para belli Hüseyin… Ben gitsem ne yaparız?”
Hüseyin iç çekti.
— “Kardeşim, hepimiz aynı durumdayız. Dua et de listeye girmeyelim.”
Ahmet konuşamadı. Sadece başını salladı.
O sırada, Akhisar’ın dışındaki zeytinliklerde Elif çalışmaya başlamıştı. Sabahın ayazı hâlâ geçmemişti. Ağaçların dalları rüzgârla birlikte titrerken, Elif elindeki sırığı yukarı uzatıp zeytinleri düşürmeye çalışıyordu.
Yanında çalışan Hatice teyze, tülbentini düzelterek seslendi:
— “Elif kızım, elin soğuk mu? Titriyorsun.”
Elif gülümsedi ama gülüşü yorgundu.
— “Dünden kalma biraz. Gece pek uyuyamadım.”
— “Niye?”
— “Ahmet çok dertliydi. Maaş yetmiyor, çocukların kırtasiye masrafı… Bir de evin borcu var.”
Hatice teyze içini çekti.
— “Hepimiz aynı dertteyiz yavrum. Ama Allah büyük… Başka kimimiz var ki?”
Elif gözlerini kısarak uzaklara baktı. Kalbi sıkışmış gibiydi.
— “Bazen korkuyorum Hatice teyze. Ya Ahmet’in işine bir şey olursa? Ya çocuklara yetemezsek?”
— “Kızım bu dünya korkuyla dönmez. Sen güçlü kadınsın. Yıkılma.”
Elif’in gözleri doldu ama sessizce devam etti.
Okulda ise Mustafa ile Hatice farklı bir gün yaşıyordu. Mustafa’nın öğretmeni ödevini kontrol ederken kaşlarını çatmıştı.
— “Mustafa, sen bu problemi yapmamışsın.”
— “Yaptım öğretmenim… Ama sanırım defterimi evde unuttum.”
Öğretmen şaşkınlıkla baktı:
— “Evladım, bu aralar çok unutkan oldun. Bir sıkıntın mı var?”
Mustafa başını eğdi.
— “Yok öğretmenim…”
Ama vardı. Dün akşam elektrik faturasını tartışırlarken anne babasının yüzündeki endişeyi görmüştü. Çocuk kalbi anlamasa da hissederdi.
Hatice ise derste resim yaparken yanındaki arkadaşına fısıldadı:
— “Annem çok yoruluyor biliyor musun?”
— “Niye?”
— “Zeytine gidiyor… Eve dönünce bile oturmuyor. Keşke büyüyünce ona büyük bir ev alsam.”
Arkadaşı güldü:
— “Ben de büyüyünce babama traktör alacağım.”
Hatice gülümsedi ama içindeki ağırlık geçmedi.
Çocukların dünyası bile büyüyordu artık; masumiyetleriyle birlikte sorumlulukları da artıyordu.
Öğle saatine doğru Elif’in telefonu çaldı. Ekranda Ahmet’in adı yazıyordu. Elif hemen açtı.
— “Ahmet? Ne oldu?”
Ahmet’in sesi kısık ve boğuktu:
— “Elif… Konuşabilir misin?”
— “Evet, söyle.”
— “Fabrikada işten çıkarma olacakmış.”
Elif’in elindeki sırık yere düştü. Yüreği hızla çarpmaya başladı.
— “Seni mi çıkaracaklar?”
— “Bilmiyorum… Ama ihtimal var.”
Elif derin bir nefes aldı, sesini titretmemeye çalıştı.
— “Ahmet… Sen merak etme. Bir çare buluruz.”
— “Benim derdim kendim değil Elif… Çocuklar… Ev…”
— “Onlar da, ev de Allah’ın izniyle kalır yerinde. Sen yeter ki dimdik dur.”
Ahmet, bu sözleri duyduğunda gözleri doldu. Fabrikanın soğuk duvarlarının arasında, Elif’in sesi içini ısıtmıştı.
— “Elif… Ben bazen yetemiyormuşum gibi hissediyorum.”
— “Ahmet… Sen bizim direğimizsin. Yetersin deme. Yeteriz biz beraber.”
Telefon kapandıktan sonra Elif bir süre zeytin ağacına yaslanıp nefes aldı. Ellerini toprağa sürdü, gözlerinden iki damla yaş düştü:
— “Allah’ım… Bizi koru.”
Akşam olduğunda Ahmet eve yorgun argın vardı. Elif sofrayı kurmuştu ama yüzü bembeyazdı. Çocuklar odalarında oynarken ikili mutfakta baş başa kaldı.
Ahmet sandalyeye çöktü.
— “Bugün çok düşündüm Elif…”
— “Ben de…”
— “Korkuyorum.”
— “Ben de korkuyorum Ahmet.”
Sonunda Ahmet, başını Elif’in omzuna koydu. Sessiz, derin bir an oldu. İki yorgun insanın birbirine tutunma anı.
— “Ama…” dedi Elif yavaşça, Ahmet’in saçlarını okşarken,
“Biz varız ya… O yeter.”
Ve o gece, Akhisar’ın üzerinde ağır bir sessizlik olsa da, küçük bahçeli evin içinde iki kalp birbirine daha sıkı sarıldı. Çünkü hayat ne kadar zorlarsa zorlasın, aynı yürekle atınca dayanmak mümkündü.
Gün henüz doğmamıştı. Akhisar’ın üzerinde koyu bir sis vardı; sanki gökyüzü bile insanların kaderini tartıyordu. Ahmet, fabrikanın kapısına doğru yürürken kalbi darmadağın olmuş gibiydi. Her adımında içindeki kaygı biraz daha büyüyordu.
Bugün işten çıkarma listesi açıklanacaktı.
Fabrikanın önünde toplanan işçilerin yüzleri solgundu. Kimsede ses yoktu; nefesler bile ağır ağır alınıyordu.
Ustabaşı, elinde bir kâğıtla yanlarına yaklaştı. Kağıdı iki eliyle sıkıca tutuyordu. İçinde isimler… Hayatları belirleyen sıradan kelimeler.
— “Arkadaşlar… Yönetim karar verdi. Yıl sonuna kadar on kişi çıkarılacak.”
Kalabalık içinde mırıldanmalar yayıldı.
Ahmet’in bacakları titredi. Yutkundu.
Ustabaşı okumaya başladı:
— “Ali Özmen…”
— “Hüseyin Karataş…”
— “Yılmaz Ateş…”
İsimler bir bir dökülüyordu. Ahmet her ismi duyduğunda içine bir ok saplanıyordu.
Derken ustabaşı kısa bir sessizlik verdi.
Sonra devam etti:
— “Ahmet Güler…”
Ahmet’in içi bir anda boşaldı. Sanki dünya bir anlığına durdu. Gürültüler, sesler, fabrikadaki uğultu… Hepsi uzaklaştı. Sadece kalbinin sesi kaldı:
“Bitti…”
Hüseyin yanına yaklaşıp koluna dokundu.
— “Ahmet… çok üzgünüm kardeşim.”
Ahmet gözlerini kırpmamaya çalıştı ama başaramadı. Bir damla yaş sessizce yanaklarından aşağı süzüldü.
Dudaklarından tek bir cümle döküldü:
— “Elif’i ne diyeceğim?”
Aynı dakikalarda, Elif zeytinlikte çalışıyordu. Rüzgâr sert esiyor, dallar savruluyordu. Sırığını kaldırmış, zeytinleri vuruyordu ama kolu güçsüzleşmişti.
Hatice teyze seslendi:
— “Elif kızım, rengin atmış! İyi misin?”
— “İyiyim… bir şey yok… biraz başım döndü…”
Ama iyi değildi.
Sabah Ahmet’in sesi kulaklarında çınlıyordu:
“İhtimal var Elif… Belki beni çıkarırlar…”
Bu düşünce, bütün gücünü içinden çekmişti.
Elif birden sendeledi. Elindeki sırık yere düştü. Gözleri karardı.
— “Elif!” diye bağırdı Hatice teyze.
Elif, zeytin ağacının dibine çöktü. Nefesleri hızlandı. Bir eli göğsünde, diğeri toprağın üzerinde…
— “Ahmet… çocuklar…”
Hatice teyze yanına koştu, başını dizine aldı.
— “Kızım! Ne bu hâlin? Kendine gel!”
Elif, güçlükle konuştu:
— “Bugün… bilmiyorum… içime bir sıkıntı çöktü Hatice teyze…”
Gözlerinden iki damla yaş süzüldü.
— “Ya Ahmet’in başına bir şey geldiyse?”
O sırada, okulda Mustafa ve Hatice’nin günü de iyi geçmiyordu.
Öğle arasında arkadaşları Mustafa’ya takılmıştı:
— “Ulan senin baban niye hep mesaiye kalıyor? Parası mı yok?”
— “Senin ev küçücük değil mi? Hatice söyledi.”
Mustafa’nın yüzü kızardı. Bir adım geri çekildi.
— “Babam çalışıyor! Hem… hem bizim ev küçük değil!”
Ama sesi titriyordu.
Bu sözler, Mustafa’nın yüreğine ağır gelmişti. Babasının dün geceki hüzünlü yüzü gözlerinin önüne geldi.
Bir anda gözleri doldu.
Öğretmen yanlarına geldiğinde Mustafa gözyaşlarını saklayamadı.
— “Ne oldu evladım?”
— “Babam çok çalışıyor öğretmenim… Ama… Ama yetmiyor…”
Öğretmen çocuğun omzuna dokundu, gözleri doldu.
Aynı dakikalarda Hatice de sınıfta resim yaparken durdu. Kalemi elinden düştü. Sınıf arkadaşına fısıldadı:
— “Benim annem bugün çok yorgundu… Ona bir şey olmasın…”
Küçücük yüzü titriyordu.
Öğleden sonra, Ahmet fabrikadan çıktığında yürüyemeyecek kadar bitkindi. Cebinde işten çıkarıldığını gösteren belge vardı. Gömleğinin cebinde bir ağırlık gibi duruyordu. Eve gitmek istemiyordu, ama gitmek zorundaydı.
Yolun ortasında telefon çaldı.
Arayan Hatice teyzeydi.
Ahmet açtı:
— “Alo?”
— “Ahmet! Koş çabuk! Elif kötüleşti, zeytinlikte bayıldı!”
Ahmet’in yüzü bembeyaz oldu.
— “Ne? Elif mi? Dur geliyorum!”
Bir anda koşmaya başladı. Ayakları toprağı dövercesine ilerliyordu. Nefesi kesiliyor ama durmuyordu.
Zeytinliğe vardığında Elif yere oturtulmuş, su içiriliyordu. Gözleri yarı kapalıydı.
Ahmet dizlerinin üzerine çöktü.
— “Elif! Elif ne oldu sana?”
Elif gözlerini açtı.
— “Ahmet? Sen iyi misin?”
Ahmet gözlerini kaçırdı.
— “Seni merak ettim… Sen ne oldun?”
Elif onun sesindeki kırıklığı duydu.
— “Ahmet… Bir şey mi oldu?”
Ahmet, başını yana eğdi. Boğazı düğümlendi.
— “Elif… Beni işten çıkardılar.”
Elif’in gözleri doldu. Ama o an kendini değil Ahmet’i düşündü.
Elini Ahmet’in elinin üzerine koydu.
— “Ahmet… Bize bir şey olmaz. Sana da…”
Ahmet:
— “Nasıl olmayacak Elif? Ev borcu… Çocuklar…”
Elif, gözyaşlarını silip gülümsedi.
— “Biz beraber olunca yük bölünür Ahmet… Sen varsın ya. Yeter.”
Ahmet başını eğdi. Sessizce ağladı.
Elif de başını onun omzuna koydu.
Tarlada rüzgâr hafifledi. Zeytin ağaçları hüzünle eğildi.
Mustafa ve Hatice, okuldan çıkıp koşa koşa geldiklerinde annelerini yorgun, babalarını ağlarken buldular.
Mustafa:
— “Anne? Baba? Size ne oldu?”
Hatice:
— “Korktum bugün…”
Ahmet çocuklarına sarıldı.
— “Size söz… Hiçbir şey olmayacak. Biz bir aileyiz. Beraberiz.”
Elif de onları sardı.
O an, dört kişi bir zeytin ağacının gölgesinde birbirine sarılıp ağladı.
Kaderleri zorlamıştı, hayat yük bindirmişti.
Ama o sarılış…
Her şeyi taşıyordu.
Zeytinliğin sessizliğinde Elif fısıldadı:
— “Ahmet… Biz yarın yeniden başlarız.”
Ahmet başını kaldırdı.
— “Beraber mi?”
— “Beraber.”
Ve o gün, güneş batarken Akhisar’ın üzerinde turuncu bir huzur yayıldı.
Hayat darbe vurmuştu ama pes edememişti.
Çünkü bazı aileler…
Düşse bile birlikte ayağa kalkmayı bilir.
Basri Güler